Het onderzoek dat je hebt gedaan aan de hand van deel 2 gaf jou inzicht in het gehele ecosysteem waarin je jezelf wilt begeven. Daarom is het tijd voor de volgende stap. Dat is met de informatie die je hebt verzameld te gaan kijken naar het ‘waarom’ jij doet wat je doet. Dit combineer je met de informatie die je hebt en je schrijft hier een ‘levend’ businessplan omheen om een bedrijf te worden met sterke waarden waarop je altijd terug kunt vallen.
Businessplan is essentieel
Ik hoor je zuchten. Nou lekker dan. Hier had ik toch wel verwacht dat we echt aan het werk zouden gaan. Zo dacht ik er ook over. Helemaal als je aan een creatieve opleiding begint, is het laatste wat je wilt gaan doen: businessplannen schrijven. De docent wist natuurlijk wel beter en kon duidelijk uitleggen waarom dat businessplan toch echt geschreven moest worden. ‘Als je wilt ontwerpen zonder strategie, had je kunstenaar moeten worden’, was zijn favoriete quote. Gelukkig ben ik zelf gaandeweg gaan inzien dat een businessplan essentieel is. Je hoeft geen dikke pakken papier vol te schrijven, maar je kunt ook businessplannen schrijven op een manier die je laat denken: yes, dit gaan we doen! Een businessplan waar het enthousiasme gewoon vanaf spat. Het geeft richting en je hebt het gevoel dat de kans van slagen 120 procent is. Nou ja zoiets dan. Het is natuurlijk niet het plan dat vastlegt of jouw bedrijf een succes gaat worden of niet. Er zijn genoeg succesvolle bedrijven gestart waarvoor nooit een businessplan is geschreven. Maar dat neemt niet weg dat een businessplan een ongelooflijk handige tool is om inzicht te krijgen in waar je mee bezig gaat. Het is dan ook zeker tijd en moeite waard om hierin te investeren.
Een terugblik
In de vorige artikelen zochten we een idee en deden we ons huiswerk. We keken ook naar ‘waarom we doen wat we doen’ en we onderzochten de markt en bekeken of er een match was tussen product of dienst en de markt met potentiële klanten. Zoals duidelijk werd uit de voorbeelden kan tijdens zo’n onderzoek de richting van een bedrijf veranderen of beter gezegd: er wordt in deze fase richting gegeven aan het bedrijf. Door alle informatie die je vergaart, kan je kijk op dingen veranderen, waardoor je terug moet om te kijken naar de waardepropositie van het bedrijf. Is deze nog hetzelfde of is de essentie veranderd? Met het uitwerken en op papier zetten van een businessplan zet je de volgende stap en ga je dieper in op het bedrijf. Voor ons de reden om eerst terug te gaan naar ‘het waarom’, het houvast van je bedrijf. Deze vraag komt terug in het Business Model Canvas dat je gaat invullen als basis voor je businessplan.
Tip
Vul een Business Model Canvas in om een helder beeld te krijgen van hoe jouw organisatie in elkaar dient te steken. Het canvas is een middel om regelmatig naar jouw bedrijfsstrategie te kijken. Heb je nieuwe ideeën of verandert de markt of jouw doelgroep? Dan vul je het canvas in om weer een goed overzicht te krijgen van de situatie. Het BMC bestaat uit 9 bouwstenen die alle interne en externe aspecten van je bedrijf omvatten. De bouwstenen gaan over je organisatie, waardepropositie, klanten, leveranciers, kosten en opbrengsten. Met het canvas identificeer je sterke en zwakke punten van jouw organisatie en product. Ook krijg je inzicht in de wensen van je klanten. Het canvas kun je gratis downloaden bij Strategyzer.
Een blueprint
Gebruik het businessplan als een gids voor hoe je wilt beginnen. Je zult zien hoe werkbaar je idee is, waar mogelijke bottlenecks zich bevinden en welke gebreken er in je plan zitten. Het geeft je de mogelijkheid om te schakelen waar nodig, zodat je jezelf kunt aanpassen aan verandering. (Denk aan het vorige artikel - Waar de verwachte verkoop van kopjes koffie te wensen overlaat.) Natuurlijk kun je het businessplan ook gebruiken om investeerders of een bankmedewerker te overtuigen als je op zoek bent naar externe financiering. Dit kan met een a4-tje, een powerpoint presentatie of een dik pak met informatie van veertig pagina’s. Het belangrijkste is dat je businessplan een ‘levend’ gedeelte van je organisatie is. Het is een tool om je bedrijf te evalueren, evolueren en te laten groeien naarmate je situatie verandert.
“Als je wilt ontwerpen zonder strategie, had je kunstenaar moeten worden.”
Hoe doe je dit dan?
In het vorige artikel dat ik schreef liepen wij op de zaken vooruit en gaven we je de tip om na het doen van je huiswerk (zie deel 2) alvast eens een Business Model Canvas in te vullen. Dat klinkt als een hele opgave, maar dit valt reuze mee. Je zult versteld staan hoeveel inzicht het canvas geeft en hoe enthousiast je zult zijn over de kansen en mogelijkheden die je ontdekt voor je bedrijf tijdens het invullen. Laat je creatieve kant zijn gang gaan en je bedrijf ontwikkelt zich als vanzelf op papier. Samengevat: je gooit al het huiswerk dat je gedaan hebt in de blender en je voegt daar de vragen en antwoorden van het Business Model Canvas aan toe, je drukt op de knop en je hebt alle informatie om dat businessplan zo op papier te knallen. Zo gemakkelijk? Ja echt zo gemakkelijk.
Begin met praten
Om een goed beeld te krijgen van wat je zelf wilt - of in ons geval wat de klant wil - en om te weten te komen waar zijn passie ligt, moet je praten. Tijdens het praten stel je vragen. Veel vragen. Want je moet duidelijkheid krijgen over wat je drijft om te doen wat je doet. De vragen zitten grotendeels verwerkt in het Business Model Canvas. Met alle informatie die inmiddels beschikbaar is door al het voorgaande onderzoek zul je de meeste vragen goed kunnen beantwoorden. Zet alle informatie uit je voorgaande onderzoeken gestructureerd op papier. Dit kan door een aantal onderdelen uit te werken en dan schrijf je op een paar a4-tjes een gedegen businessplan. Bedenk hier: Als je net begint zal een groot gedeelte van je plan uit aannames bestaan. Realiseer je dan dat een businessplan een ‘levend document’ is, dat gaandeweg meer vorm krijgt
Om te onthouden
- Stel veel vragen om een duidelijk beeld te krijgen van wat je wilt bereiken. De vragen zitten verwerkt in het Business Model Canvas.
- Als het invullen van een businessplan voelt als tasten in het donker. Onthoud dan, dat naarmate je bedrijf zich ontwikkelt, je het businessplan kunt bijstellen en preciezer in kunt vullen.
Onderdelen van het businessplan
Managementsamenvatting: Dit is de verleider: het hele plan in een compacte vorm beschreven. Je beschrijft waarom jouw bedrijf een succes wordt. En je beschrijft kort en bondig alle onderstaande punten. Een externe financier zal deze pagina als eerst lezen. Het moet meeslepend geschreven zijn want anders haken halverwege deze pagina al af.
Kansen: Welk probleem lost jouw bedrijf op? Beschrijf de competitieve voordelen die jij hebt met jouw bedrijf. Wees niet te bescheiden.
Marktanalyse: je gaat jou onderzoek hier beschrijven. Hoe steekt de markt in elkaar? Wat is de dynamiek van de markt? Onderbouw dit met de cijfers.
De Uitvoering: dit is een belangrijk onderdeel. Hoe ga je uitvoeren wat je belooft? Neem de volgende punten op in dit gedeelte van het businessplan:
Marketing plan: hoe promoot je jouw product en trek je nieuwe klanten aan? Welke kanalen ga je gebruiken en zijn er al een merk en een logo ontwikkeld?
Sales plan: hoe verander je geïnteresseerde klanten in betalende klanten? En hoe kom je tot de prijs die je vraagt voor jouw product of dienst?
Uitvoering en logistiek: wie doet wat en wanneer? Welke bronnen heb je en heb je een locatie en faciliteiten tot je beschikking? Daarnaast kun je vast vooruitlopen op uitbreidingsmogelijkheden.
Tech: welke technologie ben je nodig voor jouw bedrijf? En wie heeft hier de leiding over om dit te blijven overzien? Uitrusting/benodigdheden: welke apparatuur heb je - of heb je nodig - om jouw bedrijf te runnen?
Roadmap met mijlpalen: maak een tijdlijn met mijlpalen die je wilt bereiken.
Bedrijfsstructuur: zorg ervoor dat je alle informatie kernachtig op een rijtje hebt. Wanneer is je bedrijf opgericht? wat is je adres? Wie heeft het intellectueel eigendom? Welke bedrijfsvorm heeft jouw bedrijf?. Vaak wordt er ook een organisatiestructuur toegevoegd om goed te kunnen zien hoe de organisatie in elkaar steekt.
Financieel plan: alle theorie betekent weinig zonder een financieel plan. De getallen moeten je hele plan ondersteunen zodat je kunt aantonen dat je financieel rendabel kunt worden. Dat is natuurlijk een kritiek punt wanneer je start. Veel cijfers zullen gebaseerd zijn op aannames. Bedenk goed dat het businessplan een ‘levend’ document moet zijn dat je kunt bijwerken.
Veel voorkomende fouten tijdens het schrijven van een businessplan
Dit zijn de redenen waardoor een businessplan wordt afgekeurd door investeerders. Of erger, waardoor het bedrijf niet goed van de grond komt.
- Te weinig details over cashflow. Licht periodes uit waarin er tekorten kunnen ontstaan zodat je zeker weet dat je rekeningen kunt blijven betalen.
- Onrealistisch lage kosten die je te verwerken krijgt
- Geen goede uitleg over het gebruik van je distributiekanalen
- De productbeschrijving is veel te gedetailleerd en technisch.
- De doelgroepen die je wilt benaderen zijn veel te breed
- Niet genoeg onderzoek naar je concurrentie en naar hoe jouw bedrijf daar bovenuit kan steken.
- Marktonderzoek doen met gedateerde data.
- Niemand leest jouw plan kritisch na.
